Công bố Báo cáo Toàn cầu của UNESCO năm 2018: “Bản đồ kho báu” chỉ dẫn trong lĩnh vực văn hóa

Mặc dù độ phổ cập không rộng như hai Công ước UNESCO năm 1972 về bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên của Thế giới, năm 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể nhưng trên thực tế, Công ước năm 2005 của UNESCO về Bảo vệ và Phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa lại có giá trị cực kỳ quan trọng đối với việc phát triển văn hóa ở bất kỳ quốc gia nào, trong đó có Việt Nam.

 

 Toàn cảnh lễ công bố

 Nhận định quan trọng này đã được đưa ra tại Lễ công bố Báo cáo Toàn cầu của UNESCO năm 2018 “Tái định hình các chính sách văn hóa: Thúc đẩy sáng tạo vì sự phát triển” do UNESCO phối hợp với Bộ VHTTDL tổ chức ngày 23.5 tại Hà Nội.

Thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa

Ngoài đại diện Bộ VHTTDL, Bộ TT&TT, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Sở VHTT Hà Nội cùng một số cơ quan nghiên cứu, lễ công bố còn có sự tham gia của đại diện nhiều không gian sáng tạo, các trung tâm văn hóa nước ngoài và các nghệ sĩ độc lập...

Với trách nhiệm của một quốc gia thành viên, Việt Nam đã hoàn thành đúng hạn Báo cáo quốc gia định kỳ 4 năm (2012- 2015) về việc thực hiện Công ước theo quy định của UNESCO, với sự hỗ trợ của Cơ quan Hỗ trợ Phát triển Quốc tế Thụy Điển (SIDA) và Văn phòng UNESCO Hà Nội. Trên cơ sở Báo cáo của các quốc gia thành viên, UNESCO đã hoàn thiện Báo cáo Toàn cầu 2018 “Tái định hình các chính sách văn hóa: Thúc đẩy sáng tạo vì sự phát triển”, đánh giá ảnh hưởng của các chính sách và biện pháp nhằm thực hiện công ước này được các quốc gia ban hành gần đây.

Theo Thứ trưởng Bộ VHTTDL Vương Duy Biên, ngay sau khi Việt Nam chính thức phê duyệt Công ước vào năm 2007, Chính phủ Việt Nam đã giao Bộ VHTTDL làm đầu mối quốc gia tham gia Công ước. Thực hiện chủ trương hội nhập quốc tế, Việt Nam đã, đang là một thành viên tích cực và nghiêm túc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của Công ước.

Báo cáo Toàn cầu của UNESCO là công cụ giám sát việc thực hiện Công ước UNESCO năm 2005. Đây là báo cáo lần thứ hai, ghi nhận các kết quả đã đạt được trong việc thúc đẩy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa, chia sẻ các bài học kinh nghiệm, thực hành tốt của các quốc gia thành viên trong việc thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa, cũng như phân tích các khó khăn, thách thức còn tồn tại kể từ khi báo cáo lần thứ nhất được công bố vào năm 2015.

Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội Michael Croft nhấn mạnh: “Báo cáo này giống như một bản đồ kho báu, chỉ dẫn trong lĩnh vực văn hóa mà mỗi quốc gia cần phải tìm kiếm và đi đến nhằm mục đích phát triển bền vững.

Còn nhiều thách thức

Các Báo cáo Toàn cầu UNESCO về quá trình thực thi Công ước năm 2005 được hoàn thiện dựa trên nhiều nguồn tư liệu, trong đó đặc biệt quan trọng là báo cáo định kỳ 4 năm/ lần từ các quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam. Đây là một phần hoạt động nằm trong dự án thúc đẩy sự tự do thông qua phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa do Cơ quan Hợp tác Phát triển quốc tế Thụy Điển tài trợ. Báo cáo Toàn cầu UNESCO tiếp tục chứng minh rằng, Công ước của UNESCO năm 2005 về Bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa đã củng cố thêm cho việc xây dựng chính sách nhằm phát huy sự đa dạng các biểu đạt văn hóa.

Báo cáo cũng đã chỉ ra yêu cầu cấp thiết phải đưa ra những cơ chế đánh giá, giám sát để các bên có thể góp phần chia sẻ thông tin và bảo đảm tính minh bạch các điều khoản của Công ước.

Đại sứ Thụy Điển tại Hà Nội Pereric Hogberg cho rằng, việc công bố Báo cáo Toàn cầu UNESCO năm 2018 và xem xét thực hiện Công ước về bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa ở tầm toàn cầu là dấu mốc thúc đẩy phát triển văn hóa. Đồng thời, đây cũng là tài liệu được xem xét để đánh giá và giám sát tình trạng của các quốc gia trong việc thúc đẩy và bảo vệ sự đa dạng biểu đạt văn hóa.

Khẳng định tầm quan trọng của Công ước 2005, Phó Cục trưởng Cục Hợp tác Quốc tế (Bộ VHTTDL) Nguyễn Phương Hòa nhấn mạnh, Công ước 2005 là công cụ pháp lý đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia thành viên. Với Việt Nam, đây là bản Công ước của tương lai, nội hàm chính là đề cập và thúc đẩy các ngành Công nghiệp Văn hóa.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện VHNT Quốc gia Việt Nam, mặc dù độ phổ cập tại Việt Nam không rộng như hai bản Công ước UNESCO năm 1972 về bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên của Thế giới, hay Công ước năm 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, nhưng trên thực tế, Công ước năm 2005 của UNESCO có giá trị cực kỳ quan trọng đối với việc phát triển văn hóa ở bất kỳ quốc gia nào.

“Công ước UNESCO 2005 là sự gợi ý, mở đường cho cách thức phát triển văn hóa mà nhiều lúc chúng ta vẫn còn lúng túng, đặc biệt thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa...”, ông Bùi Hoài Sơn cho biết. Theo ông Sơn, trước năm 2012, tại Việt Nam khái niệm công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo còn ít được nhắc đến thì nay, những lĩnh vực này đã có độ “phủ sóng” rộng hơn; vai trò của văn hóa trong đời sống kinh tế, chính trị hay phát huy sức mạnh mềm của văn hóa đã trở thành những quan điểm chủ đạo trong xã hội.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn lưu ý, việc thực hiện Công ước 2005 tại Việt Nam dù đã mang đến nhiều thay đổi tích cực song phía trước vẫn là những thách thức không nhỏ, bao gồm: hệ thống cơ chế chính sách chưa phù hợp, nhận thức chưa đúng và đầy đủ, thách thức về chất lượng đào tạo kỹ năng kinh doanh, cơ sở hạ tầng thông tin và hệ thống dữ liệu thống kê.

“Chúng ta đang gặp nhiều vướng mắc khi hệ thống cơ chế chính sách chưa phù hợp. Đơn cử như chính sách thuế ưu đãi như thế nào đối với các hoạt động tài trợ cho văn hóa? Hoặc, các cá nhân, tổ chức có hiện vật quý muốn đóng góp cho các Bảo tàng thì được thực hiện như thế nào?...”, ông Bùi Hoài Sơn thuyết trình.

 ​

 

Trưởng đại diện VP UNESCO tại Hà Nội Michael Croft phát biểu tại lễ công bố

 Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội Michael Croft đánh giá cao những thành công của Việt Nam khi thực hiện Công ước, trong đó có việc thông qua “Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2020, tầm nhìn 2030” vào năm 2016. Ông nói: “Tôi hy vọng rằng, các phân tích trong Báo cáo Toàn cầu sẽ đưa lại cho Việt Nam một cơ hội để đánh giá lại những kết quả đã đạt được và hướng tới một tầm nhìn xa hơn cho các ngành công nghiệp văn hóa vốn rất giàu tiềm năng”.

Tin cùng loại

Thương hiệu nổi tiếng Quốc gia

Tin khuyến mãi

TỶ GIÁ